در حال بارگذاری ...
  • آخرین اخبار

     
  • نقش حمل و نقل رقابت پذیر دربرنامه ششم توسعه

    کشورها برای بهبود شاخص های اقتصادی و ایجاد رفاه عمومی برای شهروندان سعی می کنند از تمام مزیت های نسبی و رقابتی خود به نحو احسن استفاده ...

    کشورها برای بهبود شاخص های اقتصادی و ایجاد رفاه عمومی برای شهروندان سعی می کنند از تمام مزیت های نسبی و رقابتی خود به نحو احسن استفاده نماید و چنانچه در این مسیر ظرفیت های بالقوه را بتواند بالفعل نمایند سریع تر می تواند به رشد اقتصادی مصوب در اهداف کلان خود دست یابند.

     

    هر جا صحبت از مزیت های نسبی ایران به میان می آید بی تردید یکی از مهمترین آنها ظرفیت های بالقوه حمل و نقل ایران در جهت کریدورهای شمال به جنوب و شرق به غرب می باشد که نقش موثری در اقتصاد منطقه و همچنین تثبیت جایگاه سیاسی ایران دارد.

    حمل نقل در تمام ابعاد آن از جمله حمل و نقل کالا،مسافر، داخلی ، بین المللی ، ریلی ،جاده ای و هوایی مد نظر بوده که می توان با شناخت دقیق فرصت های هر یک از این ابعاد در تدوین برنامه های پنج ساله در راستای سند چشم انداز 1404 اقدام نمود.

    حمل  و نقل در برنامه ششم توسعه
    متن سند  نهایی چشم انداز 1404 در امور اقتصادی که مبنای تنظیم سیاست های کلی چهار برنامه پنج ساله می باشد بیان می دارد که در تدوین اهداف و برنامه ها "فراهم نمودن زمینه های لازم برای تحقق رقابت پذیری کالاها و خدمات کشور در سطح بازارهای داخلی و خارجی و ایجاد ساز و کارهای مناسب برای رفع توسعه صادرات غیر نفتی" لحاظ گردد که در این راستا میبایستی در برنامه ششم نیز فضای رقابت پذیری را در بحث حمل و نقل ایجاد نمود. موضوع حمل و نقل هر چند بخشی است اما به جهت نقش موثری که در تمام حوزه های صنعت، معدن، تجارت خارجی ، خدمات و تعاملات بین المللی دارد بسیار اهمیت داشته و بر اساس آن برنامه ریزان کشور میبایستی سازو کار های تقویت این بخش را در تمام ابعاد آن فراهم نمایند.

    چنا نچه به اهداف  و برنامه های سالهای گذشته بنگریم در میابیم که مثلا در حمل و نقل هوایی فرودگاه امام خمینی قرار بود پلی برای شرق و غرب باشد اما به واسطه تعلل در اتمام ساخت آن ،فرودگاه های مثل دوبی و استانبول این نقش را دارند و حتی به کمک تکنولوژی  هواپیماهای جدید با بیش از 16 ساعت پرواز بی وقفه شاید چنین فرودگاه هایی نیز کارایی موثر خود را در آینده نزدیک ازدست دهند.

    در زمینه حمل و نقل ریلی و دریایی نیز وضع به همین گونه است و فرصتهای زیادی در این خصوص از دست رفت و امروزه بسیاری از این فرصت های از دست رفته تبدیل به تهدید شده اند .بدین معنا که به دلیل محدویت های ترانزیت و امکانات بنادر جنوبی ایران بسیاری از کالا ها از طریق بنادر کشورهای عربی جنوب خلیج فارس به ایران ترانزیت می گردد و هزینه مضاعفی را به کشور تحمیل می کند.

    در حمل و نقل ریلی نیز چنانچه مانند بسیاری از کشورها  در حمل بار و مسافر از ظرفیت ها استفاده نماییم هم می توان از قیمت تمام شده  مواد اولیه ،کالا و مسافر کاسته و نیز از تعداد کشته های حمل و نقل جاده ای به نحو موثری بکاهیم.

    موارد فوق تنها نمونه ای از مزیت های توسعه حمل و نقل و استفاده از فرصت های پیش رو می باشد که ارزش این بخش را نشان می دهد . در مواد اقتصادی سیاست های ابلاغی برنامه ششم خصوصا:

    در ماده 21 "توسعه‌ی اقتصاد دریایی جنوب کشور در محور چابهار – خرمشهر با تأکید بر سواحل مکران"
    درماده 23 "توسعه‌ی بازارهای دریایی و ایجاد مناطق مهم اقتصادی در زمینه‌های دارای مزیت"
    در ماده 24  "اولویتِ ‌بخشِ ریلی در توسعه‌ی حمل‌ونقل و ایجاد مزیت رقابتی برای آن"
    در ماده 25  "توسعه‌ی حمل‌ونقل ریلی باری با اولویت تجهیز شبکه و پایانه‌های باری و اتصال شبکه به مراکز بزرگ اقتصادی، تجاری و صنعتی و مبادی ورودی و خروجی مهم کشور و شبکه‌های ریلی منطقه‌ای و جهانی به‌ویژه کریدور شمال – جنوب با هدف توسعه‌ی صادرات و ترانزیت بار" 
    در  ماده 26 " - توسعه‌ی پیوندهای اقتصادی و تجاری متقابل و شبکه‌ای کشور به‌ویژه با کشورهای منطقه‌ی آسیای جنوب غربی، تبدیل‌شدن به قطب تجاری و ترانزیتی و انعقاد پیمان‌های پولی دو و چندجانبه با کشورهای طرف تجارت
    در چارچوب بندهای ۱۰، ۱۱ و ۱۲ سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی "
    اشاره صریحی به نقش و اهمیت حمل و نقل و ترانزیت در ابعاد مختلف آن شده است که اگر به دقت بنگریم، بخش حمل و نقل از معدود بخش هایی است که در پنج ماده از مواد 80 گانه سیاست های ابلاغی به آن اشاره شده که نشان از جایگاه ویژه این بخش در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور دارد.

    صاحبنظران اقتصادی به جایگاه حمل و نقل در تجارت جهانی بسیار اهمیت می دهند و هر کشوری که بتواند در تجارت رقابت پذیر بین المللی از این فرصت ها استفاده نماید سریع تر می تواند به رشد اقتصادی پایدار دست یابد که در این راستا با توجه به مباحث فوق الذکر برنامه ریزان کشور نیز باید سیاست های ابلاغی حمل و نقل در تدوین برنامه ششم را در برنامه ها گنجانده و به عنوان بخشی که می تواند در ارزش افزوده صنعت، معدن و خدمات نقش ویژه ای داشته باشد، زمینه استفاده از فرصت ها را بیش از پیش فراهم نموده تا بخش حمل و نقل به عنوان پیشران در حوزه تجارت داخلی و خارجی عمل نماید.

    نویسنده مقاله :دکتر سیده فاطمه مقیمی



    نویسندگان/گردآورندگان:
    سیدناصر سعیدی
    امیرسعید نورامین
    منصور جوادپور
    امیرحسین مطهری




    نظرات کاربران