در حال بارگذاری ...
  • آخرین اخبار

     
  • سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو)

    نام لاتین: International Civil Aviation Organization
    موقعیت: کانادا
    سال تاسیس : ۱۹۴۴

    ایکائو یا سازمان بین المللی هوانوردی غیرنظامی (به انگلیسی : International Civil Aviation Organization؛ به صورت مخفف ICAO) یک نهاد تخصصی در سازمان ملل متحد است که در ۷ دسامبر سال ۱۹۴۴ در ضمن تنظیم و امضای پیمان حمل و نقل هوایی موسوم به پیمان شیکاگو تشکیل شد. وظیفه این سازمان ، هماهنگ سازی استانداردهای بین المللی پروازی و مدیریت خطوط هوایی در سطح جهان است. اما موجودیت آن به طور رسمی در سال ۱۹۴۷ اتفاق افتاد. اولین جلسه  ایکائو در ۶ مه  ۱۹۴۷ تشکیل و در ۲۸ مه اعضا شورای آن انتخاب شدند. ایران نیز در سال ۱۳۲۷ رسما به پیمان شیکاگو و در نتیجه به ایکائو پیوست.

     

    سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو)

     

    ایکائو بر اساس کنوانسیون شیکاگو ایجاد شده و بسیاری از کشورهای دنیا به آن پیوسته اند. مقر دائمی ایکائو در مونترال ، کانادا است ، اما به طور موقت می تواند به محل دیگری منتقل شود. پیمان شیکاگو در ۹۶ ماده تدوین شده و در ضمن آن بر اصول کلی حقوق بین المللی و هوانوردی از جمله اصل حاکمیت دولت ها بر قلمرو و تابعیت هواپیما تاکید دارد. نپرداختن حق عضویت در این سازمان مانند سازمان ملل می تواند موجب تعلیق حق رای آن عضو شود. این اتفاق برای کشورهای لهستان ، اردن و نیکاراگوئه افتاده است. شورای ایکائو نهاد اصلی تصمیم گیری در این سازمان است و از نمایندگان ۳۳ کشور عضو ایکائو که توسط اعضای مجمع عمومی برای مدت سه سال انتخاب می شوند ، تشکیل می شود.

     

    کشورهای عضو ایکائو آزادی های زیر را برای دیگر اعضا قائلند مگر موارد استثنا مثل ایران و رژیم اشغالگر صهیونیستی

    حقوق اصولی هواپیمایی کشورها که به تصویب رسیده است به شرح زیر می باشد :


    دولت هر کشور مجاز است در محدوده کشور خود اقدام به فعالیت های هوایی کند. اما در روابط بین المللی و ارتباط هوایی نمی تواند پرواز نماید ، مگر آن که دولت ها متقابلا در زمینه ۷ نوع آزادی مربوطه به هوایی توافق کنند. عموما دولت ها با امضای پیمان های دو جانبه نسبت به این آزادی ها توافق می کنند.

    آزادی اول :

    اختیار عبور از قلمرو هوایی دولت بیگانه بدون اینکه هواپیما حق فرود داشته باشد.

     

    آزادی دوم :

    اختیار عبور از قلمرو هوایی دولت بیگانه و حق فرود صرفا برای عملیات غیر بازرگانی مانند تعمیر و سوخت گیری هواپیما

     

    آزادی سوم :

    اختیار حمل مسافر ، بار و پست از کشور مالک هواپیما به کشور دیگر

     

    آزادی چهارم :

    اختیار حمل مسافر ، بار و پست از کشور طرف قرارداد به کشور مالک هواپیما

     

    آزادی پنجم :

    حق سوار کردن مسافر ، بارگیری محمولات پستی و کالای میان کشورهای مختلف

     

    آزادی ششم :

    حق سوار کردن مسافر ، بارگیری محمولات پستی و کالای میان دو کشور مختلف غیر

     

    آزادی هفتم :

    حق سوار کردن مسافر ، بارگیری محمولات پستی و کالا در داخل یک کشور غیر

     

    سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو)

    پرچم سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو)

     

    منشور ایکائو

    - اطمینان از رشد منظم و ایمن هواپیمایی کشوری بین المللی در سراسر جهان

    - تشویق صنعت و طراحی هواپیما برای مقاصد صلح جویانه

    - ترغیب توسعه خطوط هوایی ، فرودگاه ها و تسهیلات هوانوردی برای هواپیمایی کشوری بین المللی

    - پاسخ به نیاز مردم جهان به حمل و نقل هوایی ایمن ، منظم ، کارا و با صرفه

    - جلوگیری از تضییع اقتصادی ناشی از رقابت مضره

    - حفظ حقوق دولت ها عضو و تامین فرصت مساوی برای اعضا ، برای برقراری سرویس هوایی بین المللی

    - از بین بردن تبعیض میان کشورهای عضو

    - افزایش ایمنی پروازها در ناوبری بین المللی

    - ارتقا عمومی همه ابعاد هوانوردی

    - و به طور کلی تعمیم و توسعه کلیه امور پشتیبانی هواپیمایی کشوری بین المللی
     

     

     

    اهداف ایکائو برای سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۰ :

    - سلامت و ایمنی پرواز

    - امنیت پرواز

    - حفاظت از محیط زیست

    - ارتقا کارایی عملیات هواپیمایی کشوری

    - استمرار عملیات هواپیمایی کشوری

    - قانون و مقررات و تحکیم حاکمیت قانون بر هواپیمایی کشوری

     

     

     

    ساختار و وظایف شورای ایکائو

     

    ترکیب شورا

    شورا ، یک عضو دایمی است که در مقابل مجمع ایکائو مسئولیت دارد. تعداد اعضای شورا ، ۳۳ عضو می باشد. البته لازم به ذکر است که در بیست و هشتمین اجلاس مجمع عمومی ایکائو در سال ۱۹۹۰ ، تعداد اعضا به ۳۶ عضو افزایش یافته است؛ ولی تاکنون پروتکل اصلاحی آن لازم الاجرا نشده است. بنابراین ، تا زمان لازم الاجرا شدن پروتکل مزبور ، باید تعداد اعضای شورا را همان ۳۳ عضو بدانیم.


    اعضای شورا از سوی مجمع عمومی ایکائو به مدت ۳ سال انتخاب می شوند. اعضای شورا معمولا کشورهای هستند که از لحاظ حمل و نقل هوایی اهمیت زیاد و دارای ترافیک سنگین هوایی می باشند. همچنین برخی از اعضای شورا ، کشورهایی هستند که دارای تکنولوژی پیشرفته در امر تسهیلات هوانوردی می باشند. در انتخاب اعضای شورا همانند ارکان دیگر سازمان های بین المللی ، سعی شده است که مناطق عمده جغرافیایی نیز حداقل یک نماینده در آن داشته باشند.

    اعضای شورای ایکائو نماینده کشور خود می باشند و بیشتر حافظ منافع کشور خود هستند ، هر چند انتظار می رود که به منافع کشورهای دیگر نیز توجه داشته باشند و نسبت به آنها نیز احساس مسئولیت کنند تا شورا قادر باشد در سطح بین المللی فعالیت کند. ریاست شورا توسط اعضای شورا و به مدت ۳ سال انتخاب می شود که مجددا نیز قابل انتخاب می باشد. اما باید دانست که رییس شورا به هنگام اتخاذ تصمیم ، از دادن رای محروم است.  به همین دلیل رییس می تواند از بین غیر اعضای شورا نیز انتخاب شود.

    تصمیمات شورا با رای اکثریت اتخاذ می شود. البته شورا معمولا اختیاراتی به کمیسیون های مختلف که متشکل از اعضای خود شورا می باشند ، تفویض می کند. هر کشور ذینفعی می تواند از تصمیمات کمیسیون ها ، به شورا شکایت کند و چنانچه مساله مورد بررسی در یکی از کمیسیون ها ، به امور اعضا مربوط شود ، عضو مزبور حق شرکت در جلسات کمیسیون را بدون اینکه حق را داشته باشد ، خواهد داشت.

     

     

    وظایف و اختیارات شورا

     

    ۱- براساس مواد ۵۴ و ۵۵

     

    الف : وظایف اجباری

     

    - ارایه گزارش های سالانه به مجمع

    - انجام دستورالعمل های مجمع

    - تعیین ساختار و آیین نامه داخلی خود

    - تعیین وظایف کمیته حمل و نقل هوایی

    - تشکیل کمیسیون هوانوردی

    - اداره امور مالی سازمان

    - تعیین دبیرکل و اقدام برای انتصاب کارمندان لازم

    - گزارش از موارد نقض کنوانسیون و عدم اجرای توصیه ها به دولت های عضو ایکائو

    - تصویب استانداردهای بین المللی

    - بررسی مسایلی که دولت های عضو به آن احاله می کنند

     

    ب : وظایف اختیاری

     

    - تشکیل کمیسیون های فرعی حمل و نقل هوایی براساس تشکیلات محلی یا شرکت های هواپیمایی

    - تعیین اختیارات فوق العاده برای کمیسیون هوانوردی و لغو آنها

    - انجام تحقیقات مهم در امور هوانوردی و ابلاغ این تحقیقات به کشورهای متعاهد

    - بررسی وضعیت هایی که ممکن است موانع قابل اجتناب در راه پیشرفت هوانوردی ایجاد کند و انتشار آنها

     

     

    ۲- براساس دیگر مقررات معاهده

     

    الف : اختیارات شبه قانون گذاری


    - وضع مقرراتی در خصوص این مسایل : دستگاه های مخابراتی و وسایل هوانوردی

    - مشخصات فرودگاه

    - قوانین مراقبت هوایی

    - صدور پروانه برای کارکنان و کادر فنی

    - قابلیت پرواز

    - ثبت و تابعیت هواپیما

    - دفاتر پرواز و مسافرت هواپیما

    - نقشه های مربوط به هوانوردی

    - مقررات گمرکی و مهاجرتی

    - مقررات مربوط به سوانح هوایی و مسایل مربوط به ایمنی

     

    ب: اختیارات نظارتی

     

    - بدون اینکه بازرسی به عمل آورد یا بازرس تعیین کند براساس گزارشات واصله از کشورها در مورد مسایل مربوط به هدایت هواپیما ، آمار و حمل و نقل ، کرایه و صورت حسابهای مالی و.غیره ... اعمال وظیفه می کند

    - ابلاغ موارد نقض معاهده از سوی یک دولت عضو به دیگر دولت ها

    - گزارش تخلفات به مجمع

    - ثبت معاهدات منعقده فی مابین اعضای ایکائو در شورا

    - ارایه پیشنهاداتی به منظور رعایت اصل عدم تبعیض در عوارض فرودگاهی و غیره ...

     

    ج : اختیارات شبه قضایی

     

    - بررسی و تحقیق در امور هواپیمایی به دو منظور :

    اول : تحقیق در هر موردی که در امر هوانوردی و حمل و نقل هوایی ، حایز اهمیت بین المللی باشد.

    دوم : بررسی مسایل مورد اختلاف دولت ها و صدور تصمیم مقتضی که این تصمیم قابل شکایت در یک محکمه داوری و یا دیوان بین المللی دادگستری خواهد بود. اگر این دو مورد را کشورهای طرف اختلاف نپذیرند می توانند خود داورانی تعیین کنند و سپس داوران مزبور ، یک سر داور تا به مساله رسیدگی کنند. رای دیوان و این محکمه قطعی و الزامی خواهد بود.

     

    د: دیگر وظایف

     

    این وظایف برخی شامل وظایف اجباری و برخی شامل وظایف اختیاری شوراست که قبلا ذکر شده است. اما برخی از مواردی که مذکور واقع نشده است عبارتند از حق انعقاد معاهده و قرارداد با دولت ها یا هیات های بین المللی مثل قرارداد فی مابین ایکائو و دولت کانادا در سال ۱۹۵۱ راجع به شخصیت حقوقی سازمان ایکائو و مزایا و مصونیت های سازمان.

     

    سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو)

    دفتر اصلی سازمان جهانی هواپیمایی (ایکائو) در کانادا ، شهر مونترال


    کمیسیون هوانوردی


    این کمیسیون به مسایل فنی می پردازد که دارای ۱۵ عضو است که این اعضا توسط شورای ایکائو از بین افرادی انتخاب می شوند که کشورهای عضو معرفی کرده اند. اعضای کمیسیون باید در کار خود متخصص باشند. رییس کمیسیون نیز از سوی شورا تعیین می شود. یکی از مهمترین وظایف و کارهای کمیسیون هوانوردی ، تهیه و اصلاح استانداردهای بین المللی است. این استانداردها به مسایل گوناگونی از این قبیل مرتبط می شود :

    عملیات هواپیما ، قابلیت پرواز هواپیما ، تاسیسات مورد نیاز همچون تاسیسات خدمات زمینی ، هواشناسی ، تحقیق و نجات ، نقشه های هوایی و ارتباطات هواپیما با برج کنترل و غیره ...


    کمیسیون هوانوردی بعد از اینکه اطلاعات لازم را تهیه کرد به شورای ایکائو و همچنین به دولت های عضو معاهده شیکاگو اطلاع می دهد. نکته مهم اینکه رعایت این استانداردها از سوی دولت های عضو اختیاری است نه اجباری و هر کشوری تا آنجا که برایش عملی باشد به آنها احترام خواهد گذاشت.

     

     

    کمیته حمل و نقل هوایی

     

    این کمیته بیشتر با مسایل اقتصادی و فعالیت هایی که جنبه اقتصادی دارند می پردازد. ولی از آنجا که کشورهای عضو ایکائو تمایل چندانی به همکاری در زمینه های اقتصادی ندارند ، اختیارات این کمیته تا حد زیادی محدود شده است. کلیه تلاش این کمیته بر این است که کشورهای عضو را متقاعد کند که در مورد مقررات اقتصادی راجع به حمل و نقل هوایی به توافق برسند و مالیات های ناشی از ارایه خدمات خود به هواپیماهای بین المللی را کاهش دهند و همچنین از اخذ مالیات نسبت به سوختی که به هواپیماهای بین المللی در فرودگاه های خود می رسانند خودداری کنند. اما کشورها بیشتر تمایل دارند که این مقررات را فقط با توافق های دو جانبه اعمال کنند نه اینکه تابع مقررات ایکائو باشند. به ویژه در مسایلی مثل انتخاب متصدیان حمل و نقل هوایی ، صدور مجوز برای متصدیان مزبور ، مالکیت شرکت های هواپیمایی ، تعرفه های گمرکی و غیره ...

     

     

    کمیته حمایت از سرویس های هوایی

     

    گاهی اوقات کشورهای عضو معاهده که تصمیم دارند در تهیه و فراهم کردن تسهیلات هوانوردی با یکدیگر همکاری کنند ، با مشکلاتی مواجه می شوند که امکان همکاری را تقریبا از بین می برد. مثلا ممکن است تهیه برخی امکانات و تسهیلات برای برخی کشورها امکان پذیر نباشد و یا ممکن است نصب برخی تاسیسات برای کشورهایی غیر ممکن و یا بسیار مشکل باشد. مثلا رعایت مقررات و استانداردهای قابل اجرا در فضای فوقانی آب های آزاد امری مشکل و تقریبا غیر ممکن است و این مشکلات ممکن است به دلیل پرهزینه بودن فعالیت های مزبور باشد ، لذا کمیته حمایت از سرویس های هوایی که مرکب از ۹ تا ۱۱ عضو می باشد به شورای ایکائو کمک خواهد کرد تا اقدامات کشورها در خصوص مسایل فوق را هماهنگ کند و تسهیلات لازم را برای انجام امور محوله فراهم کند.

    وب سایت: www.icao.int
    ایمیل: icaohq@icao.int




    نظرات کاربران (3)