در حال بارگذاری ...
  • آخرین اخبار

     
  • عملکرد راهبردی وزارت راه و شهرسازی در حمل‌ونقل بین المللی جاد‌ه‌ای


    کریدور حمل­ ونقل بین‌المللی و ترانزیتی خلیج‌فارس – دریای سیاه با ابتکار جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کریدور حمل‌­ونقل چندوجهی از بنادر جنوبی کشور آغاز و پس از عبور از مرزهای شمال کشور وارد کشورهای ارمنستان و آذربایجان می­گردد و سپس از این کشورها به بنادر پوتی و باتومی در گرجستان اتصال پیدا می­کند .

    به گزارش پایگاه اطلاع رسانی Iranway ،‌ یکی از رویکردهای اصلی برنامه راهبردی وزارت راه و شهرسازی که طی سال‌های ۹۲ تا ۹۶ مورد توجه قرار گرفته ، توسعه بین المللی حمل‌ونقل است و در این راستا تلاش شده ، علاوه بر تعریف کریدورهای جدید برای توسعه حمل‌ونقل بین المللی و ترانزیت‌ کالا و مسافر ، زیرساخت‌های مورد نیاز آن در داخل کشور نیز تامین شود .

    برای درک صحیح اقدامات این وزارتخانه در راستای توسعه حمل‌ونقل بین‌المللی و ترانزیت جاد‌ه‌ای ابتدا باید از جایگاه و نقش ایران در عرصه ترانزیت بین‌المللی تصویر صحیحی در ذهن داشت . بر همین اساس ابتدا باید دانست که نقش ایران در شبکه‌های بزرگراهی بین‌المللی مانند شبکه‌های بزرگراهی آسیا چیست ؟

    نقش ایران در شبکه بزرگراهی آسیا

    بزرگراه ۱ AH در ایران از بزرگراه اسلام قلعه ـ تایباد (۳۶) شروع می‌شود و سپس ­، وارد بزرگراه تایباد ـ سنگ بست (۹۷) می‌شود . این مسیر ، پس از عبـور از بزرگراه سنگ بست - تهران (۴۴) وارد آزادراه تهران-تبریز (۲) شده و در پایان بزرگراه تبریز ـ بازرگان (۳۲) را پیش رو دارد تا وارد کشور ترکیه شود . لازم به ذکر است هدف اصلی از ایجاد شبکه بزرگراهی آسیا ، استفاده حداکثری از ظرفیت بزرگراهی دو قاره اروپا و آسیا و جلوگیری از افزایش ساخت بزرگراه‌های جدید است . همچنین ایجاد پایانه ­های حمل‌ونقلی و توسعه توریسم میان کشورها ، از مزایای بزرگراه آسیا به شمار می­‌رود .

    بزرگراه ۸ AH به طول ۴.۸۱۷ کیلومتر از مرز بین روسیه و فنلاند شروع‌شده و به بندر امام در ایران منتهی می­شود که هشتمین بزرگراه مهم از کل شبکه بزرگراهی آسیا به شمار می­رود . همچنین بزرگراه ۷۰ AH، به طول ۴.۸۳۲ کیلومتر از مرز روسیه و اوکراین آغاز و به بندرعباس ختم می‌شود . بزرگراه ۷۱ AH نیز به طول ۴۲۶ کیلومتر از منطقه دلارام در افغانستان واقع در بزرگراه ۱ AH آغاز می­شود و در منطقه دشتک استان قزوین واقع در بزرگراه ۷۵ AH به پایان می­رسد .

    بزرگراه ۷۲ AH به طول ۱.۱۴۷ کیلومتر تهران را به بوشهر متصل می­نماید که با بزرگراه­های ۱ AH، ۲ AH و ۸ AH نیز هم مسیر است . همچنین ۷۵ AH بزرگراه دیگری است که تجـان در ترکمنستان را به منطقه آزاد چابهار واقع در بزرگراه ۵ AH به طول ۱.۸۷۱ کیلومتر متصل می‌کند. عشق‌آباد در ترکمنستان واقع در بزرگراه ۵ AH نیز با پیمایش مسیری به طول ۱.۰۷۶ کیلومتر به شهر کرمان واقع در بزرگراه ۲ AH در ایران می­رسد و بزرگراه ۷۸ AH را تشکیل می­دهند .

     

     

    بزرگراه ۸۲ AH به طول ۱.۲۶۱ کیلومتر از مرز بین روسیه و گرجستان آغاز می­شود و در شمال شهر خوی واقع در آذربایجان غربی در منطقه­ای بنام ایواوغلی در بزرگراه ۱ AH خاتمه می­یابد . بزرگراه ۱ AH از توکیو ژاپن آغاز می­شود و پس از عبور از کشورهای چین ، کره ، کشورهای جنوب شرق آسیا ، هندوستان ، پاکستان ، افغانستان و ایران تا غرب ترکیه و شهرهای استانبول و ادیرنه ادامه می­ یابد و از مرز بلغارستان وارد بزرگراه E۸۰ در شبکه بزرگراهی اروپا می­شود .

    پس از آشنایی با نقش ایران در شبکه بزرگراهی آسیا و نقاط اتصال آن با سایر کشورها اقدام دیگری در راستای تعریف کریدورهای حمل‌ونقلی جاده‌ای و توسعه کریدور محور صورت گرفت عبارت است از پیگیری اصلاح حقوقی موافقت‌نامه عشق‌آباد و برگزاری اولین اجلاس شورای هماهنگی موافقت‌نامه در تهران، همکار‌ی­های گسترده با سازمان همکار‌‌‌‌ی­های اقتصادی ، تلاش در جهت فعا‌ل­سازی­ کریدور جاد‌ه‌­ای اسلام­ آباد - تهران - استانبول (ITI) و کریدور جاده­‌ای قرقیزستان - تاجیکستان - افغانستان - ایران (KTAI) ، پیگیری انعقاد موافقت‌نامه حمل‌ونقلی کشورهای حوزه دریای خزر ، انجام هماهنگی­‌های لازم جهت برگزاری ششمین اجلاس شورای هماهنگی و هفتمین اجلاس گروه­‌های کارشناسی کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال - جنوب در دهلی‌نو .

    افزایش همکاری‌های بین‌المللی

    یکی از رویکرد‌های اصلی وزارت راه و شهرسازی توسعه بین‌المللی حمل‌ونقل با راهبرد افزایش همکاری‌های بین‌المللی بود که می‌توان به امضا یادداشت تفاهم سه‌جانبه ‌سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای ، اتاق بازرگانی ، صنایع و معادن و کشاورزی ایران ، اتحادیه IRU در خصوص توسعه روابط حمل‌ونقل جاده‌ای با اتحادیه اروپا نام برد .

    همه طرف­‌های این یادداشت تفاهم ، برای فعال­سازی و توسعه کریدورهای حمل‌ونقلی شامل : جاده تاریخی ابریشم، کریدورهای چندوجهی تازه همچون موافقت‌نامه چابهار ، موافقت‌نامه عشق‌آباد ، کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی شمال - جنوب و کریدورهای بین ج . ا . ایران و دیگر کشورهای حاشیه خلیج‌فارس ، همکاری می­کنند . اتحادیه ایرو با استقبال از پیگیری تصویب الحاق به موافقت‌نامه اروپایی حمل مواد خطرناک ADR﴾ از سوی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده ­ای تأکید کرد تا آن زمان همه طرف­ها باهدف ظرفیت­ سازی و آماده ­سازی برای اجرای ADR مانند ایجاد یک کمیته ملی شامل نهادهای ذی‌ربط همکاری کنند .

    همچنین همه طرف­ها درباره پروژه توقفگاه­های امن ایرو به‌منظور ارائه اطلاعات مربوط به موقعیت توقفگاه­های امن همکاری می­کنند بدین منظور ، سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده ­ای، اطلاعات مربوط به توقفگاه­های امن جاده ­ای خود را با ایرو تبادل می­کند و ایرو نیز اطلاعات دریافتی را به رایگان در تارنمای توقفگاه­های امن ایرو (Transpark Application ) برای استفاده رانندگان ناوگان بین‌المللی قرار می­دهد .

     

     

    کریدور چابهار

    موافقت‌نامه کریدور ترانزیتی و حمل‌ونقل بین‌المللی چابهار در دی‌ماه سال ۱۳۸۱ برابر با ژانویه سال ۲۰۰۳ میلادی در خصوص توسعه زیرساخت­های حمل‌ونقل ترانزیتی در قلمرو جمهوری اسلامی ایران ، افغانستان و هند ، موافقت‌نامه تأسیس کریدور حمل­ونقل و ترانزیت بین‌المللی (موافقت‌نامه چابهار) بین این سه کشور (طرف­های مؤسس) در تاریخ ۰۳/۰۳/۱۳۹۵ در تهران و با حضور سران، به امضاء رسید . این کریدور با توجه به نیاز افغانستان به‌عنوان کشور محصور در خشکی ، برای دسترسی به دریاهای آزاد و باهدف بهره­گیری از امکانات حمل­‌ونقل زمینی و هوایی و امکانات گمرکی بندر و منطقه آزاد و صنعتی چابهار به‌عنوان کانون (ها) توسعه همکاری­‌های حمل‌ونقلی و ترانزیتی میان سه کشور ، نسبت به توسعه و بهبود توانمندی‌­ها جهت تسهیل حمل­‌و­نقل و ترانزیت کالا و مسافر و بهره­‌برداری از زیرساخت­‌های موجود و آتی مورد تأکید قرارگرفته است .

    کریدور خلیج فارس - دریای سیاه

    کریدور حمل­ ونقل بین‌المللی و ترانزیتی خلیج‌فارس – دریای سیاه با ابتکار جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان کریدور حمل‌­ونقل چندوجهی از بنادر جنوبی کشور آغاز و پس از عبور از مرزهای شمال کشور وارد کشورهای ارمنستان و آذربایجان می­گردد و سپس از این کشورها به بنادر پوتی و باتومی در گرجستان اتصال پیدا می­کند .

    این موافقت‌نامه که برای اولین بار بین چهار کشور منطقه در آسیا و قفقاز با دو کشور از اتحادیه اروپا (بلغارستان و یونان) منعقد خواهد شد به تسهیل حمل­ونقل و افزایش تجارت در منطقه و توسعه روابط بازرگانی و اقتصادی کشورهای عضو منجر و مسیر خلیج‌فارس – دریای سیاه به اروپا را به‌عنوان مسیر آلترناتیو و مناسب در مقایسه با مسیرهای سنتی فعلی ایجاد خواهد کرد . نخستین نشست کارشناسی در تهران (۳۱-۳۰ فروردین‌ماه سال ۱۳۹۵) با حضور نمایندگان کشورهای گرجستان، بلغارستان، ارمنستان و یونان و نیز نمایندگان سازمان­های داخلی ج. ا.ا برگزار شد مقرر است آخرین دور از مذاکرات کارشناسی برای نهایی شدن متن موافقت‌نامه در پایان مردادماه سال ۱۳۹۶ در تفلیس - گرجستان تشکیل شود .

    رومانی تقاضای خود را برای پیوستن به این کریدور به جمهوری اسلامی ایران ارسال کرده و برخی کشورها از جمله هند و عمان نیز علاقه نشان داده­ اند . موضوع گسترش حوزه جغرافیایی این کریدور در نشست­های متعاقب در سطوح مختلف مورد مذاکره و بررسی قرار خواهد گرفت .

    افتتاح و بهره‌برداری از پایانه‌های مرزی

    پس از توسعه روابط و امضا موافقت‌نامه‌های ترانزیتی بین‌المللی یکی از اقداماتی که باید به‌صورت سامانمند از سوی بخش حمل‌ونقل انجام شود ؛ ایجاد و توسعه پایانه‌های مرزی به‌عنوان محلی برای تخلیه و بارگیری و انجام امور مربوط به حمل‌ونقل بین‌المللی کالا و ترانزیت است . با تأکید بر ساماندهی وضعیت مسافران در مرزهای زمینی کشور و همچنین تسهیل تجارت، باید به خدمات پشتیانی قابل‌ارائه در مرزها و پایانه‌های مرزی مانند پارکینگ ، پمپ‌بنزین ، بازارچه‌های مرزی و انبارداری توجه شود و با توجه به حجم تبادلات اقتصادی و تجاری و وجود محدوده‌های متعدد درواقع لجستیک پارک حمل‌ونقل در بخش ایست اختیاری پایانه‌های مرزی گسترش یابد .

     به‌طور مثال طرح‌های جامع پایانه‌‌های مرزی پرویزخان ، پلدشت و طرح توسعه سالن مسافری پایانه شلمچه و طرح جامع پایانه مرزی میل ۷۸ ماهیرود در شورای ساماندهی پایانه‌های مرزی مورد تصویب نهایی قرار گرفت .

     

     

    توسعه پایانه‌های مرزی منطقه‌ای

    پایانه‌­های مرزی ایران شامل : بازرگان - سرو - مهران - پلدشت - تمرچین - کیله سردشت - رازی - جلفا - نوردوز - بیله سوار - اصلاندوز - آستارا - اینچه برون - باجگیران - لطف­آباد - سرخس - دوغارون - میرجاوه - میلک - باشماق - سیران‌بند - خسروی - پرویزخان - مهران - شلمچه - چزابه - میل ۷۸ (ماهیرود) و یزدان است .

    پایانه مرزی میل ۷۸ در استان خراسان جنوبی و همسایگی افغانستان ، فاصله آن با مرکز استان شهر بیرجند حدود ۲۰۰ کیلومتر است . این پایانه در زمینی به مساحت حدود ۱۰ هکتار احداث گردیده و مرز طرف مقابل شیخ ابوالنصر است. پایانه مرزی پلدشت در استان آذربایجان غربی و همسایگی جمهوری خودمختار نخجوان، فاصله آن با مرکز استان شهر ارومیه حدود ۲۷۵ کیلومتر است. این پایانه در زمینی به مساحت حدود ۱۷ هکتار احداث گردیده و مرز طرف مقابل شاه‌تختی است.

    پایانه مرزی چزابه در استان خوزستان و همسایگی کشور عراق ، فاصله آن با مرکز استان شهر اهواز حدود ۱۱۰ کیلومتر است . این پایانه در زمینی به مساحت حدود ۱۲ هکتار احداث گردیده و مرز طرف مقابل شیب است . پایانه مرزی شلمچه در استان خوزستان و همسایگی عراق، فاصله آن با مرکز استان شهر اهواز حدود ۱۴۰ کیلومتر است. این پایانه در زمینی به مساحت حدود ۱۲ هکتار احداث گردیده و مرز طرف مقابل تنومه است. پایانه مرزی پرویز خان در استان کرمانشاه و همسایگی عراق فاصله آن با مرکز استان شهر کرمانشاه حدود ۲۰۰ کیلومتر است . این پایانه در زمینی به مساحت حدود ۱۳ هکتار احداث گردیده و مرز طرف مقابل پرویزخان است .

    وزارت راه و شهرسازی طی اقدامات آتی در نظر دارد عملیات ساختمانی باقیمانده را تکمیل کند . البته مسئله صدور ویزا در پایانه‌های مرزی زمینی نیز همواره موردبحث و پیگیری بوده است . ازآنجایی‌که وظیفه صدور ویزا در مبادی ورودی کشور بر عهده نمایندگان وزارت امور خارجه است، در سال­های گذشته و بر اساس درخواست این وزارتخانه در پایانه مرزی نوردوز و آستارا محل­هایی را برای استقرار نمایندگان کنسولی ، امور خارجه مشخص و تحویل داده شد که حدود یک ماه نمایندگان در محل­های مذکور مستقر و به ارائه خدمات مبادرت نموده و سپس بدون ذکر دلیل نسبت به ترک محل اقدام نمودند . لذا در حال حاضر در هیچ‌یک از مبادی زمینی جاده­ای درخواستی از سوی وزارت امور خارجه برای استقرار و ارائه خدمات مربوط به ویزا وجود ندارد .




    نظرات کاربران